Jajka są jednym z tych produktów, które często po prostu wkładamy do lodówki i o nich zapominamy. Tymczasem miejsce, sposób przechowywania i obchodzenie się ze skorupkami mają znaczenie dla ich jakości.
Nie bez powodu producenci umieszczają na opakowaniach informacje dotyczące przechowywania. W przypadku jaj sprzedawanych w Unii Europejskiej ważna jest również data minimalnej trwałości, która dla jaj klasy A nie może przypadać później niż 28 dni od dnia zniesienia.
Jak zatem przechowywać jajka w domu, żeby jak najdłużej zachowały świeżość?
1. Jajka najlepiej przechowywać w lodówce
Po zakupie warto przełożyć jajka do lodówki i przechowywać je w warunkach wskazanych na opakowaniu.
Najważniejsze jest unikanie dużych i częstych zmian temperatury. Z tego powodu jajka powinny mieć w lodówce swoje stałe miejsce, zamiast być co chwilę wyjmowane na blat kuchenny i ponownie schładzane.
Europejskie przepisy zwracają uwagę na problem kondensacji, która może pojawić się na schłodzonych jajach po pozostawieniu ich w temperaturze pokojowej.
Praktyczna zasada: po powrocie ze sklepu włóż jajka do lodówki i wyjmuj tylko tyle, ile potrzebujesz.
2. Nie trzymaj jajek na drzwiach lodówki
W wielu lodówkach znajdują się specjalne plastikowe uchwyty przeznaczone właśnie na jajka. To jednak niekoniecznie najlepsze miejsce do ich przechowywania.
Drzwi lodówki są często otwierane, przez co temperatura w tym miejscu bardziej się zmienia. Zalecenia dotyczące bezpiecznego przechowywania jaj wskazują na przechowywanie ich na półce, najlepiej w głębszej części lodówki, a nie w drzwiach.
Nie oznacza to, że jajko przechowywane w drzwiach natychmiast się zepsuje. Chodzi przede wszystkim o ograniczenie wahań temperatury.
Gdzie dokładnie włożyć jajka?
Najlepiej:
- na półkę wewnątrz lodówki,
- w oryginalnym opakowaniu,
- z dala od produktów o bardzo intensywnym zapachu,
- w miejscu, w którym temperatura jest możliwie stabilna.
3. Zostaw jajka w oryginalnej wytłoczce
Nie ma potrzeby wyjmowania jaj z kartonowego opakowania i układania ich luzem w lodówce.
Oryginalna wytłoczka pomaga chronić skorupki przed uderzeniami, a dodatkowo ogranicza kontakt jaj z innymi produktami. Najlepiej więc jest przechowywać jaja w opakowaniu na półce lodówki.
Jest jeszcze jeden praktyczny powód: na opakowaniu znajduje się data minimalnej trwałości, dzięki czemu łatwiej kontrolować, które jajka należy zużyć w pierwszej kolejności.
4. Nie myj jajek przed włożeniem do lodówki
To jeden z częstszych błędów.
Jeżeli kupujesz jajka w sklepie, nie ma potrzeby mycia ich przed schowaniem do lodówki. Europejskie przepisy dotyczące jaj klasy A zasadniczo nie przewidują ich mycia, ponieważ może ono uszkodzić naturalne bariery ochronne skorupki.
Nie oznacza to, że skorupkę należy traktować jak sterylną. Warto po prostu unikać niepotrzebnego kontaktu jej powierzchni z wodą i innymi produktami.
A co, jeśli skorupka jest zabrudzona?
Jeżeli jajko jest mocno zabrudzone, najlepiej zachować ostrożność i dokładnie umyć ręce po kontakcie z nim. Nie warto natomiast robić zwyczaju z mycia całego opakowania jaj od razu po zakupie.
Szczególnie ważne jest, aby nie używać do tego detergentów czy środków czyszczących.
5. Nie przekładaj jaj do innego pojemnika bez potrzeby
Jajka najlepiej pozostawić w opakowaniu, w którym zostały kupione.
Przekładanie ich do otwartego pojemnika może zwiększać ryzyko obtłuczenia skorupek i utrudnia kontrolowanie daty minimalnej trwałości.
Jeżeli wytłoczka jest uszkodzona, można przełożyć jajka do czystego pojemnika przeznaczonego do przechowywania żywności. Warto jednak zachować informację z oryginalnego opakowania dotyczącą daty.
6. Nie zostawiaj jajek na długo poza lodówką
Jajka nie powinny godzinami leżeć na kuchennym blacie. Problemem nie jest samo krótkie wyjęcie jajka przed gotowaniem czy pieczeniem. Większe znaczenie ma długie pozostawianie produktu w cieple, zwłaszcza jeżeli wcześniej był przechowywany w chłodzie.
Po schłodzeniu nie warto więc wyjmować całego opakowania na kilka godzin podczas przygotowywania posiłku. Lepiej wyjąć tylko potrzebną liczbę jaj.
Ważne jest przede wszystkim unikanie dużych wahań temperatury. Schłodzonych jaj nie powinno pozostawiać się w temperaturze pokojowej dłużej niż 2 godziny. Przepisy Unii Europejskiej wskazują, że jaja powinny być przechowywane i transportowane, w miarę możliwości, w stałej temperaturze. Ma to znaczenie m.in. dlatego, że na zimnych jajach pozostawionych w cieple może skraplać się para wodna, co sprzyja rozwojowi bakterii na skorupce.
7. Pilnuj daty na opakowaniu, ale sprawdzaj również stan jajka
Data minimalnej trwałości jest ważną wskazówką, ale równie istotne jest prawidłowe przechowywanie produktu.
W przypadku jaj sprzedawanych w UE data minimalnej trwałości jest związana z zachowaniem określonych właściwości jaj klasy A przy prawidłowym przechowywaniu. Nie należy więc traktować jej jako całkowicie niezależnej od warunków, w jakich jajka były trzymane.
Przed wykorzystaniem jajka warto zwrócić uwagę na jego wygląd i zapach po rozbiciu.
Jeżeli po rozbiciu jajko ma nietypowy zapach, nietypowe zabarwienie albo inne wyraźne oznaki zepsucia, nie należy go używać.
Dobrym zwyczajem jest rozbijanie jajka najpierw do osobnej miseczki, szczególnie gdy ma trafić do większej potrawy. Dzięki temu ewentualnie zepsute jajko nie zanieczyści całego przygotowywanego dania.
Czy jajka mogą stać poza lodówką?
To zależy między innymi od tego, w jakich warunkach były przechowywane wcześniej i jakie zalecenia znajdują się na opakowaniu.
W europejskim systemie sprzedaży jaj klasy A jajka zasadniczo nie powinny być wcześniej schładzane w sposób, który powodowałby późniejsze duże wahania temperatury. Przepisy zwracają uwagę na konieczność utrzymywania możliwie stałych warunków przechowywania.
W domu najprostszym rozwiązaniem jest stosowanie się do informacji producenta na opakowaniu i przechowywanie jaj w lodówce po zakupie, jeśli opakowanie zaleca chłodzenie.
Czy jajka można przechowywać w lodówce po terminie?
Sama data nie powinna być ignorowana, ale równie ważne jest to, jak jajka były przechowywane i jaki jest ich stan.
Jeżeli jajka mają uszkodzoną skorupkę, nie powinny być przechowywane jak nieuszkodzone sztuki. Przez pęknięcia bakterie mogą łatwiej przedostać się do wnętrza jajka.
Jeżeli natomiast masz jajka zbliżające się do daty minimalnej trwałości, warto po prostu zaplanować ich wykorzystanie zamiast odkładać je na kolejne dni.
Czy jajka trzeba wyjmować z lodówki przed gotowaniem?
Nie ma takiej potrzeby.
Jajka można wyjąć z lodówki bezpośrednio przed przygotowaniem. Jeżeli zależy Ci na ograniczeniu ryzyka związanego z temperaturą, krótszy czas poza lodówką jest wręcz korzystniejszy niż wielogodzinne pozostawianie ich na blacie.
Warto również pamiętać, że zimne jajko może zachowywać się nieco inaczej podczas gotowania niż jajko przechowywane wcześniej w temperaturze pokojowej. Jeżeli masz własny sprawdzony sposób na gotowanie jaj, najlepiej stosować go konsekwentnie.
A co z jajkami z własnego gospodarstwa?
Jajka pochodzące bezpośrednio od kur nie muszą być traktowane dokładnie tak samo jak jajka kupowane w sklepie.
Jeżeli zbierasz jajka samodzielnie, szczególne znaczenie ma ich czystość, sposób zbioru i przechowywania. Nie należy myć ich rutynowo tylko po to, aby „zdezynfekować” skorupkę. W przypadku jaj z własnego gospodarstwa warto również szczególnie dbać o czyste ręce, pojemniki i miejsce przechowywania.
Jeżeli masz wątpliwości dotyczące jaj z własnej hodowli, zwłaszcza przy większej liczbie jaj przeznaczonych do spożycia, warto kierować się zaleceniami lokalnych służb weterynaryjnych.
Jak przechowywać jajka – najważniejsze zasady w skrócie
Jeżeli nie chcesz zapamiętywać całego poradnika, wystarczy kilka prostych zasad:
- Po zakupie przechowuj jajka zgodnie z informacją na opakowaniu.
- Jeżeli trzymasz je w lodówce, wybierz wewnętrzną półkę, a nie drzwi.
- Zostaw jajka w oryginalnej wytłoczce.
- Nie myj jajek ze sklepu przed włożeniem do lodówki.
- Unikaj częstych zmian temperatury.
- Nie zostawiaj schłodzonych jaj na długo w temperaturze pokojowej.
- Przed użyciem sprawdź skorupkę, zapach i wygląd jajka po rozbiciu.
- Jaj z pękniętą skorupką nie traktuj tak samo jak nieuszkodzonych.
Dzięki tym prostym zasadom jajka nie tylko dłużej zachowają dobrą jakość, ale również łatwiej będzie Ci kontrolować ich świeżość i bezpiecznie wykorzystywać je w kuchni.
FAQ – najczęstsze pytania o przechowywanie jajek
Czy jajka najlepiej trzymać w lodówce?
W warunkach domowych po zakupie najlepiej przechowywać jajka zgodnie z zaleceniami znajdującymi się na opakowaniu. Jeżeli są przechowywane w lodówce, najlepiej umieścić je na wewnętrznej półce, a nie w drzwiach.
Czy jajka można trzymać w drzwiach lodówki?
Można spotkać lodówki z przeznaczonymi do tego uchwytami, ale stabilniejszym miejscem jest półka wewnątrz lodówki. Drzwi są narażone na częste zmiany temperatury podczas otwierania.
Czy trzeba myć jajka przed schowaniem do lodówki?
Nie. Jajek kupowanych w sklepie nie należy rutynowo myć przed przechowywaniem. Mycie może uszkodzić naturalne bariery skorupki i nie jest potrzebne.
Czy jajka powinny być przechowywane w wytłoczce?
Tak. Oryginalne opakowanie chroni skorupki przed uszkodzeniem i ułatwia kontrolowanie daty minimalnej trwałości.
Jak długo można przechowywać jajka?
Należy przede wszystkim kierować się datą minimalnej trwałości umieszczoną na opakowaniu oraz prawidłowymi warunkami przechowywania. W UE dla jaj klasy A data minimalnej trwałości nie może być późniejsza niż 28 dni od zniesienia.
Jak rozpoznać zepsute jajko?
Po rozbiciu zwróć uwagę przede wszystkim na nietypowy, nieprzyjemny zapach oraz wyraźne zmiany wyglądu lub koloru. W razie wątpliwości bezpieczniej jest jajka nie spożywać.
Czy można zamrażać jajka w skorupkach?
Nie jest to zalecany sposób przechowywania. Jeżeli chcesz zachować jajka na dłużej, należy najpierw oddzielić je od skorupek i odpowiednio przygotować do zamrożenia. Nie należy wkładać całych jaj w skorupkach do zamrażarki.
Czy jajka z pękniętą skorupką można przechowywać?
Pęknięta skorupka zwiększa możliwość przedostania się bakterii do wnętrza jajka. Takiego jajka nie należy przechowywać tak jak jajka z nienaruszoną skorupką.